Ymgynghoriad cyhoeddus ar safonau proffesiynol: 0–18 oed ac Amddiffyn plant a phobl ifanc

Rydym wrthi’n adolygu ein canllawiau 0-18 oed ac Amddiffyn plant a phobl ifanc. Rydym am glywed eich barn chi ar ddrafft wedi’i ddiweddaru sy’n cyfuno’r ddau ddarn o ganllawiau. 

Mae’r ddau ddarn o ganllawiau ar ofal plant a phobl ifanc yn rhan o’n safonau proffesiynol. Maent yn nodi sut y gall meddygon, cymdeithion meddygol a chymdeithion anaesthesia (y cyfeirir atynt gyda’i gilydd fel gweithwyr meddygol proffesiynol) ddarparu gofal da a diogel i blant a phobl ifanc sy’n gleifion. Maent yn rhoi arweiniad i’r gweithwyr proffesiynol rydym yn eu rheoleiddio ar sut mae mynd i’r afael ag amrywiaeth o bynciau cymhleth.

Rydym eisiau clywed gan y canlynol:

• cleifion a’r rheini sy’n eu cefnogi
• meddygon
• cymdeithion meddygol
• cymdeithion anaesthesia
• amrywiaeth eang o weithwyr gofal iechyd proffesiynol
• sefydliadau gofal iechyd.

Gallwch weld y canllawiau drafft wedi’u diweddaru yma.

Gallwch hefyd weld y canllawiau presennol ar ein gwefan

• sut i asesu galluedd plant a phobl ifanc i gydsynio
• sut i gynnwys eu teulu a phobl eraill sy’n agos atynt mewn penderfyniadau sensitif a chymhleth
• egwyddorion ar gyfer cyfathrebu’n effeithiol ar draws timau, a gyda’r plentyn a’i deulu neu ofalwyr, i sicrhau bod gwybodaeth berthnasol yn cael ei chasglu.
• beth i'w wneud os bydd rhieni am weld cofnodion meddygol eu plentyn neu os oes anghytundeb ynghylch opsiynau triniaeth
• manylion ynghylch pryd y gall gweithwyr meddygol proffesiynol ddarparu cyngor a thriniaeth am ddulliau atal cenhedlu, erthyliad a heintiau a drosglwyddir yn rhywiol (STI), i bobl ifanc o dan 16 oed heb ganiatâd na gwybodaeth gan rieni
• egwyddorion ar gyfer amddiffyn plant yn effeithiol, sy’n rhan annatod o ofal plant a phobl ifanc
• sut gall y rhai rydym yn eu rheoleiddio sicrhau bod plant a phobl ifanc a allai fod mewn perygl o niwed yn cael y gofal a’r gefnogaeth sydd eu hangen arnynt.
• yr hyn y dylai meddygon cofrestredig ei wneud os ydynt yn nodi plant sydd mewn perygl o gael eu cam-drin neu eu hesgeuluso, neu sydd eisoes yn dioddef hynny. Mae’r canllawiau yn eu hannog i weithio gyda rhieni ac eraill, ac yn darparu fframwaith i’w ddilyn pan fydd angen rhannu gwybodaeth.

Mae’r canllawiau i blant a phobl ifanc yn cyd-fynd â’n safonau proffesiynol craidd, Arfer meddygol da (2024), sy’n nodi’r egwyddorion, y gwerthoedd a’r safonau ymddygiad proffesiynol a ddisgwylir gan bob meddyg, cydymaith meddygol a chydymaith anaesthesia sydd wedi cofrestru gyda ni. 

Y tro diwethaf i ni gyhoeddi 0-18 oed oedd yn 2007, ac Amddiffyn plant a phobl ifanc yn 2012. Rydym wedi gwneud diweddariadau technegol i’r canllawiau ers hynny – gan gynnwys ym mis Rhagfyr 2024 i adlewyrchu ein bod wedi dechrau rheoleiddio cymdeithion meddygol a chymdeithion anaesthesia. 

Rydym nawr yn cynnal adolygiad manwl i wneud yn siŵr bod y canllawiau 0-18 oed ac Amddiffyn plant a phobl ifanc yn adlewyrchu datblygiadau ar draws systemau gofal iechyd y DU a newidiadau cymdeithasol ehangach, ac yn edrych ymlaen at y dyfodol. 

Er bod yr ymgynghoriad hwn yn agored i unrhyw un a hoffai ymateb, nid yw wedi’i lunio’n benodol i blant ymateb iddo. 

Rydym wedi comisiynu ymchwil arbenigol ac ymgysylltiad â phlant a phobl ifanc (a’u rhieni lle bo hynny’n briodol) i sicrhau bod y themâu sy’n cael sylw yn y canllawiau sydd wedi’u diweddaru yn cael eu hegluro mewn ffordd foesegol sy’n briodol i oedran. Bydd y gwaith hwn yn hanfodol i sicrhau ein bod yn clywed yn uniongyrchol am brofiadau amrywiaeth eang o blant, pobl ifanc a’u rhieni.  

Gwyddom y bydd llawer o bobl sy’n ymateb i’r ymgynghoriad hwn yn gwneud hynny o safbwyntiau penodol. Er enghraifft, efallai eich bod yn rhiant sydd â gwybodaeth sylweddol am arwain eich plentyn drwy brofiadau gofal iechyd cymhleth. Neu efallai eich bod yn feddyg sydd ddim yn gweithio fel mater o drefn gyda chleifion ifanc, felly byddai’n well gennych ymateb yn rhinwedd eich swydd fel rhiant. Efallai yr hoffech hefyd helpu person iau i gyflwyno ymateb i’r ymgynghoriad. 

I adlewyrchu hyn, rydym wedi cynnwys cwestiwn amlddewis i’ch helpu i nodi ym mha rinwedd rydych chi’n ymateb i’r ymgynghoriad. Dewiswch yr opsiwn sydd fwyaf perthnasol i chi.   

Rydym yn adolygu ein holl safonau proffesiynol o bryd i’w gilydd, i wneud yn siŵr eu bod yn gyfredol, yn gyson â’r gyfraith, ac yn berthnasol i ymarfer. 

Pan fyddwn yn cynnal adolygiad o’r canllawiau, rydym yn dilyn proses drylwyr. Mae hyn yn cynnwys dadansoddiad cydraddoldeb, ymchwil helaeth a chasglu tystiolaeth, ymgysylltu â rhanddeiliaid, a dadansoddiad ac ymgynghoriad cyhoeddus. 

Ochr yn ochr â hyn, rydym wedi ffurfio fforwm cynghori canllawiau safonau i’n cynghori, ein cefnogi a’n herio i adolygu’r canllawiau a datblygu’r fersiwn wedi’i diweddaru. Mae’r fforwm yn dwyn ynghyd aelodau sydd ag amrywiaeth eang o safbwyntiau o bob cwr o’r DU. Mae’r aelodau yn cynnwys arweinwyr clinigol ac eiriolwyr cleifion, yn ogystal ag arbenigwyr ar foeseg feddygol, y gyfraith, a chydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant.

Rydym nawr eisiau clywed eich barn chi am y canlynol:

• themâu a nodwyd gennym drwy ein gwaith ymchwil ac ymgysylltu hyd yma
• newidiadau strwythurol arfaethedig i’r canllawiau.  

Strwythur 

Rydym yn profi strwythur newydd sy’n cyfuno’r ddau ddarn presennol o ganllawiau. Y rheswm am hyn yw ei bod yn hanfodol i feddygon cofrestredig allu dod o hyd i’r canllawiau, a’u defnyddio, mewn ffordd hawdd. Mae hefyd yn bwysig bod cynnwys ar amddiffyn plant yn cael ei integreiddio’n effeithiol i ganllawiau ar ofal cyffredinol plant a phobl ifanc. 

Mae diogelu yn rhan annatod a hanfodol o ofal plant a phobl ifanc, ac (fel gyda’n holl ganllawiau) mae’r dyletswyddau yn y canllawiau yn berthnasol i’n holl feddygon cofrestredig, i’r graddau eu bod yn berthnasol i’w hymarfer. 

Yn y strwythur newydd drafft, rydym wedi cynnwys penodau newydd ar y pynciau canlynol:

• cyfathrebu a chefnogaeth 
• gweithio gyda, a chynnwys eraill yng ngofal y plentyn neu’r person ifanc
• gwneud penderfyniadau 
• cyfrinachedd a rhannu gwybodaeth 
• amddiffyn plant 
• gweithgarwch rhywiol.

Mae’r penodau hyn yn aildrefnu ac, mewn rhai meysydd, yn diweddaru’r cynnwys presennol i sicrhau bod y canllawiau’n gyfredol ac yn adlewyrchu’r arferion presennol. Rydym hefyd wedi gwneud newidiadau i wella darllenadwyedd a gwneud y canllawiau’n haws eu defnyddio. 

Rydym wedi edrych ar sut mae’r gweithwyr proffesiynol rydym yn eu rheoleiddio yn defnyddio’r canllawiau presennol ac yn defnyddio amrywiaeth o ddata a gwybodaeth i ddeall lle gallai fod angen mwy o eglurder neu gymorth. 

Rydym wedi ystyried newidiadau yn y gyfraith ac wedi adlewyrchu’r rhain lle bo hynny’n berthnasol yn y drafft wedi’i ddiweddaru. 

Rydym hefyd wedi ystyried canfyddiadau ac argymhellion ymchwiliadau cyhoeddus, adolygiadau ac adroddiadau sydd wedi cael eu cynnal ers i’r canllawiau gael eu diweddaru ddiwethaf. 

Rydym hefyd wedi cyflwyno rhywfaint o gynnwys newydd yn y drafft wedi’i ddiweddaru. Mae’n bwysig nad ydym yn creu beichiau afrealistig neu feichiau ychwanegol i feddygon, cymdeithion meddygol a chymdeithion anaesthesia pan fyddwn yn diweddaru’r canllawiau ar y safonau proffesiynol. Mae’n bwysig hefyd ein bod yn osgoi dyblygu canllawiau a chyngor a ddarperir gan gyrff a sefydliadau eraill. Yng ngoleuni hyn, rydym ond yn ceisio cyflwyno dyletswyddau newydd: 

• sy’n berthnasol i ymarfer meddyg, cydymaith meddygol neu gydymaith anaesthesia, ac nad yw’n weithred i gyflogwyr, addysgwyr na’r llywodraeth
• lle mae modd gweithredu arnynt ac y gellir dangos tystiolaeth ohonynt, er enghraifft drwy arfarnu ac ailddilysu
• sy’n angenrheidiol i ddiogelu cleifion, cynnal safonau neu gynnal hyder yn y proffesiynau rydym yn eu rheoleiddio.

Cymerwyd camau gennym i sicrhau bod y canllawiau drafft wedi’u diweddaru yn cynnwys dolenni i ganllawiau safonau proffesiynol eraill lle bo hynny’n berthnasol. Gwnaethom hefyd sicrhau bod y diweddariadau’n adlewyrchu canllawiau a ddiweddarwyd yn fwy diweddar, gan gynnwys Arfer meddygol da (2024) a Gwneud penderfyniadau a chydsynio (2020). Mae’r canllawiau drafft wedi’u diweddaru yn pwysleisio parch, cynhwysiant, a phwysigrwydd cyfathrebu’n effeithiol ac yn barchus â chleifion. Mae’r drafft wedi’i ddiweddaru hefyd yn adlewyrchu newidiadau deddfwriaethol diweddar, fel bod meddygon, cymdeithion meddygol a chymdeithion anaesthesia yn glir ynghylch eu cyfrifoldebau diogelu a rhannu gwybodaeth.  

Drwy gydol y ddogfen ymgynghori hon, rydym wedi cynnwys y rhesymeg y tu ôl i’r newidiadau arfaethedig a chynnwys newydd yn y canllawiau drafft wedi’u diweddaru. 

Mae’n hanfodol bod y canllawiau diwygiedig ar ofal a thriniaeth plant a phobl ifanc yn adlewyrchu anghenion a phrofiadau pawb y mae’n effeithio arnynt. 

Mae arnom eisiau clywed gan gleifion a’r rheini sy’n eu cefnogi, meddygon, cymdeithion meddygol, cymdeithion anaesthesia, amrywiaeth eang o weithwyr gofal iechyd proffesiynol, a sefydliadau gofal iechyd.

Mae’n bwysig ein bod yn deall sut mae’r materion sy’n cael sylw yn yr ymgynghoriad hwn yn berthnasol i’r gwahanol ranbarthau ac amgylcheddau lle mae’r gweithwyr proffesiynol rydym yn eu rheoleiddio yn gweithio. Rydym yn annog unigolion a sefydliadau o bedair gwlad y DU, yn ogystal â Thiriogaethau Dibynnol ar y Goron a Thiriogaethau Tramor Prydain, i gymryd rhan.

Mae’r canllawiau drafft hyn yn ymdrin â gofalu am bobl o’u geni hyd at eu pen-blwydd yn 18 oed. Mae hwn yn grŵp oedran mawr, sy’n amrywio’n sylweddol. Bydd angen gwahanol lefelau a gwahanol fathau o gymorth ar blant a phobl ifanc ar draws yr ystod oedran hon, a gallant symud rhwng amrywiaeth o wasanaethau a lleoliadau gofal iechyd wrth iddynt ddatblygu. Mae’n bwysig bod y canllawiau’n ymdrin â’r cymhlethdodau hyn, er eu bod yn parhau i fod yn ddigon uchel o ran lefel, er mwyn bod yn berthnasol i bawb y maent yn ymdrin â nhw.

Bydd eich adborth yn siapio’r canllawiau diweddaraf ac yn ein helpu i gefnogi meddygon, cymdeithion meddygol a chymdeithion anaesthesia i ddarparu gofal diogel da i gleifion. Bydd hefyd yn helpu i gyfrannu at ddiwylliannau yn y gweithle sy’n barchus, yn deg, yn gefnogol ac yn dosturiol i bawb. 

Mae’r ymgynghoriad ar agor am 12 wythnos, rhwng 24 Medi 2026 a 17 Rhagfyr 2026.